Passend onderwijs

Kinderen ontwikkelen zich op verschillende manieren. Dit stelt eisen aan het onderwijs om een kind precies dat onderwijs te bieden dat het nodig heeft. De vraag is hoe het onderwijs, zowel regulier als speciaal, het totale onderwijspakket zo optimaal mogelijk kan afstemmen op de behoeftes van de leerlingen en hun ouders. Scholen zijn wisselend enthousiast over de doelen van ‘Passend Onderwijs’: enerzijds leidt het tot onderwijs op maat en van goede kwaliteit, onderwijs dichtbij huis en voor iedereen, en indien nodig een goede en snelle samenwerking met (jeugd)zorg en andere hulpverleners en instanties vrij van bureaucratie. Anderzijds weten scholen niet altijd hoe zij die doelen moeten bereiken.

Marant is van mening dat de uitgangspunten van Passend Onderwijs vragen om extra aandacht voor de onderwijs- en pedagogische competenties van de scholen en leraren. De laatste jaren is regionaal behoorlijk geïnvesteerd in de omgang met leerlingen met specifieke hulpvragen, en gelukkig zijn ook ouders tegenwoordig beter betrokken. Maar het beleid rondom leerlinggebonden financiering, het zogenaamde rugzakje, heeft de ontwikkeling van de onderwijszorg ingewikkelder gemaakt, niet gemakkelijker.

Vanuit een (rugzak) indicering gaan ambulant begeleiders van de REC’s het land in om leerkrachten te instrumenteren. Scholen hebben vaak te maken met meerdere AB-ers die allemaal hun eigen manier van werken hebben. Scholen cq leerkrachten worden overspoeld met goed bedoelde, door anderen gemaakte, plannen. Zij raken eerder ontmoedigd door deze aanpak dan dat ze zich uitgedaagd voelen.

De plannen voor Passend Onderwijs bieden kansen dit proces te doorbreken. Passend Onderwijs als uitdagende vormgeving van onderwijs en zorg aan leerlingen gaat uit van een integrale benadering. Zowel inhoudelijk orthopedagogische en orthodidactische aspecten van leerlingen als de ondersteuning van leraren daarin staan centraal.

De verantwoordelijkheid voor het aanbieden van Passend Onderwijs ligt bij schoolbesturen. Het ontbreekt vaak aan voldoende expertise en de schaalgrootte is veelal onvoldoende om expertise zelf in huis te halen. Marant is dankzij haar jarenlange ervaring en binding met scholen, vaak een eerste partij waar scholen hun vragen over Passend Onderwijs neerleggen.

Zoals bij meer onderwerpen in de kwaliteitsagenda zien wij ook bij Passend Onderwijs een cruciale rol voor leerkrachten. Het bieden van afgestemde zorg vraagt naast structureren en samenwerking om competente leerkrachten, leerkrachten die op de hoogte zijn van de meest recente inzichten en beschikken over adequate vaardigheden. Een professionele cultuur op de school, met een open houding naar leerlingen en hun ouders en met ondersteuning voor het personeel, is cruciaal. De ervaring tot op heden is dat besturen en directies in theorie openstaan voor het werken in de richting van Passend Onderwijs. Maar in de praktijk is er weerstand. Die wordt veroorzaakt door informatieachterstand: wat staat ons binnen Passend Onderwijs eigenlijk te wachten? Ook de werkdruk die leerkrachten ervaren vormt een belemmering. Passend Onderwijs wordt veelal beschouwd als iets wat er ook weer bij komt. En dan is vooral de uitvoering het probleem voor veel leerkrachten: 

  • Hoe moeten ze het organiseren? 
  • Hoe zit het met de kwaliteit, de aandacht of de expertise?

Menigeen heeft daarbij het huidige beeld voor zich: een leerkracht met een groep van dertig kinderen met nogal wat verschillende onderwijsbehoeften.
Het uitgangspunt van Marant is dat, naast vernieuwde structuren op strategisch niveau, er vooral gekeken naar en gewerkt moeten worden aan de vertaling op schoolniveau. De huidige structuur en cultuur zijn (vooralsnog) ontoereikend om passend (of zelfs inclusief) onderwijs goed vorm te geven. Coaching van dit veranderingsproces van leerkrachten, zowel inhoudelijk als in de samenwerking op basis van een gedeelde visie, is van groot belang om Passend Onderwijs re realiseren.

Directies en bestuurders van scholen kunnen dit niet alleen. De uitdaging is hoe deze directies en besturen met elkaar en met ondersteunende instanties het aanbod kunnen verzorgen voor leerlingen (al dan niet met specifieke behoeften) dat zij nodig hebben waardoor zij zich optimaal kunnen ontplooien. Dus vooral niet problematiseren, maar de leerkracht ondersteunen bij zijn/haar belangrijke rol om in het primaire proces adequaat om te gaan met specifieke hulpvragen van kinderen in de klas. Hierin ligt voor de staatssecretaris, de regiegroep Passend Onderwijs en het projectbureau kwaliteit (PK!)/PO-raad, die de motor vormt achter de invoering van de maatregelen die nodig zijn de kwaliteitsagenda te realiseren, een grote uitdaging.  Marant kan en wil hier met haar regionale netwerk en infrastructuur voor kennis, ervaring en best practises een grote bijdrage aan leveren.

Maak kennis met onze ondersteuningsmogelijkheden om uw onderwijs passend te maken.

Wilt u meer informatie of een afspraak maken?
Neem dan contact op met uw contactpersoon of met een van de regiomanagers
Jacqueline Kenter
Wilma van de Venn

Verder lezen | Door kijken

1-zorgroute
Integreren van kennis en vaardigheden
‘Moeten we nu weer iets nieuws gaan doen?’ zullen sommige leerkrachten en intern begeleiders zich afvragen wanneer zij voor het eerst van de 1-zorgroute horen. In dit artikel willen we benadrukken dat de kennis en vaardigheden die teams, leerkrachten en intern begeleiders in de afgelopen jaren hebben opgedaan, binnen het concept van de 1-zorgroute als puzzelstukken in elkaar kunnen passen.
Lees verder >>

De 1-zorgroute in uitvoering in de Betuwe, waar stromen samenkomen

In de Betuwe is Stichting Fluvium een nog jonge organisatie, opgericht in 2006, en bestuurlijk verantwoordelijk voor de 15 scholen voor Openbaar Onderwijs in de gemeenten Geldermalsen en Neerijnen. Beide uitgebreide gemeenten bevatten een aantal kernen waarbinnen de overwegend kleine scholen een belangrijke spilfunctie vervullen. In haar missieomschrijving maakt de organisatie zich uiteraard sterk voor kwalitatief hoogwaardig onderwijs.
Lees verder >>

Oplossingsgericht werken in het onderwijs in opmars

Oplossingsgericht werken in het onderwijs is in opmars. Er zijn inmiddels verschillende ervaringen opgedaan door adviseurs van Marant, leerkrachten, intern begeleiders en directeuren. Wat maakt dat deze benadering zo aanslaat? Vanuit deze vraag zijn we op zoek gegaan naar enkele praktijkervaringen.
U leest hierover in dit artikel.
Lees verder >>

Van A naar beter in de leerling- en jeugdzorg: Zorgadviesteams, ze kwamen niet uit de lucht vallen
Marant en Spectrum zijn Gelderse organisaties die al langere tijd betrokken zijn bij de leerling- en jeugdzorg in en om scholen. Elk vanuit een eigen perspectief: Spectrum vanuit het provinciale macro perspectief; ontwikkeling van een sluitende zorgketen voor jeugdigen in Gelderse regio’s en gemeenten. Marant vanuit het schoolnabije meso- en microperspectief; kwaliteit van het onderwijs en pedagogisch klimaat. Spectrum en Marant raken elkaar bij de inspanningen om lokaal jeugdbeleid en onderwijs te integreren. Vanuit dat beeld ontstond het idee om een gezamenlijk drieluik te wijden aan het fenomeen Zorgadviesteams.
Lees verder >>

Samen op pad: Marant, KPC en Delta begeleiden de 1-zorgroute
In schooljaar 2008/2009 is een ambitieus project van start gegaan: Marant, KPC en het Arnhemse schoolbestuur Delta hebben de handen ineen geslagen en zijn een samenwerking aangegaan om Deltascholen te begeleiden bij het invoeren van de 1-zorgroute. Meer specifiek: leerkrachten in staat te stellen om in te spelen op de onderwijsbehoeften van ALLE leerlingen door gebruik te maken van groepsplannen.
Lees verder >>

Oplossingsgericht werken en passend onderwijs

Artikel over de methode ‘Kids‘Skills’, een oplossingsgerichte benadering. Een speelse, praktische methode om kinderen te helpen hun problemen op te lossen. Tevens een bruikbaar handvat bij het realiseren van passend onderwijs.
Lees verder >>

Een BEREgoed jaar op basisschool De Zonnewende
Om zich voor te bereiden op de invoering van Passend Onderwijs hebben teamleden van basisschool De Zonnewende (onderdeel van OWS Heseveld) uit Nijmegen in 2008 twee maal een studiereis gemaakt naar Newham, Londen. In mei zijn 17 medewerkers van 7 organisaties behorend bij de Open Wijkschool Heseveld gegaan. De studiereis duurde een week en zij hebben onder andere 2 dagen meegewerkt in 4 verschillende basisscholen. In november ging de tweede groep; 11 teamleden van basisschool De Zonnewende en de OWS coördinator vanuit Tandem.
Lees verder >>

Regie van de zorg: passende zorg- en ontwikkelingsarrangementen voor álle kinderen in Nijmegen en omstreken
Henk Grootveld, projectmanager van de Regie van de Zorg, vertelt trots: “de Regie van Zorg staat voor passende zorg- en ontwikkelingsarrangementen voor álle kinderen in Nijmegen en omstreken!” Hij licht toe dat de Regie van de Zorg zorgactiviteiten in dienst stelt van de integrale ontwikkeling van het kind. “Daarom staat bij de Regie van de Zorg (de integrale ontwikkeling van kinderen) het kind centraal. Het startdenken is het leidend principe, waarbij kinderen zo vroeg mogelijk optimaal in beeld gebracht worden en dit het vertrekpunt van handelen is om tot passende ontwikkelingsarrangementen te komen”.
Lees verder >>

Nieuw! | Handboek Zorg Advies Teams
Op dit moment verschijnt de eerste uitgave van het Handboek Zorg Advies Teams. Dit handboek beschrijft de visie op ontwikkeling en zorg, zoals die gedeeld wordt door de betrokken partners in Nijmegen en Heumen. 
Lees verder >>

Zelfstandig werken en passend onderwijs
Wat zelfstandig werken met passend onderwijs te maken heeft? Voor de St. Jozefschool in Elden alles! In eerdere artikelen in Frappant heeft u kunnen lezen hoe het zelfstandig werken door Marant begeleid wordt in het kader van integrale schoolontwikkeling. In dit artikel geeft Saskia Versloot een beeld van een school die met ‘werken aan zelfstandig werken’ een invulling geeft aan het containerbegrip passend onderwijs: de nieuwste uitdaging voor scholen en regionale instanties die betrokken zijn bij de ontwikkeling van kinderen.
Lees verder >>

Onderwijs passend maken
Werken aan het steeds meer realiseren van Passend onderwijs, begint in de eerste plaats door te werken aan een omslag in het denken over onderwijs. Zodra leraren het leren van de leerling als uitgangspunt nemen, komen vertrouwde routines direct in een ander perspectief te staan. Dat creëert ruimte voor andere prioriteiten, voor nieuwe routines, maar vooral ruimte voor de leerlingen. Dat vraagt van leraren aanvankelijk een flinke investering, want nieuwe routines aanleren en oude loslaten, vraagt meer dan even een knop omzetten.
Lees verder >>

Project Afstemming
Afstemmen. Afstemmen op de leerling, afstemmen van zorg, afstemmen onderling met betrekking tot elkaars handelen… Afstemmen is actueel, noodzakelijk en soms verdraaid lastig. Samenwerkingsverband de Liemers heeft al enige tijd geleden zich verbonden aan het Project Afstemming, een project dat uitgaat van een integrale benadering van de leerlingenzorg, gebaseerd op de principes van handelingsgericht werken, handelingsgericht begeleiden, handelingsgerichte diagnostiek, handelingsgericht leidinggeven en de uitgangspunten van consultatieve leerlingbegeleiding.
Lees verder >>

Het Leonardoprincipe : Wat is passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen?
Moeten kinderen met speciale mogelijkheden in een aparte afdeling worden ondergebracht om te kunnen (op)bloeien? Het is bekend dat juist begaafde kinderen erbij gebaat zijn in contact te zijn met ontwikkelingsgelijken, maar is het schadelijk als dat niet de hele week gebeurt? Wat missen deze kinderen op een gewone basisschool?
Lees verder >>

De Zorgplicht en het Speciaal Basisonderwijs
In de notitie Vernieuwing van de zorgstructuren in het funderend onderwijs staan de gedachten over de zorgplicht centraal. De Zorgplicht houdt in dat het huidige complexe stelsel voor speciale leerlingenzorg wordt gedecentraliseerd en dat schoolbesturen de verantwoordelijkheid krijgen om voor alle leerlingen (ongeacht hun beperking) een passend onderwijsaanbod te realiseren. Wanneer een school dit niet zelf kan verzorgen, moet ze dit in overleg met andere scholen realiseren. Samenwerking is niet vrijblijvend, maar een integraal onderdeel van de zorgplicht. Scholen krijgen meer vrijheid hoe ze de leerlingenzorg organiseren. De positie van ouders wordt versterkt. Wat gaat dit betekenen voor de leerkracht in de groep, schoolbesturen, intern begeleiders en het Speciaal Basisonderwijs? In dit artikel een interview met Koos Bouwman, Tilly Otte en Frank van de Woestijne van SBO De Wissel te Tiel.
Lees verder >>

Vernieuwing van de zorg gaat over goed onderwijs voor alle kinderen
Maar liefst 230 professionals in onderwijs en jeugdzorg waren op 18 januari jl. samen in gesprek over het verbeteren van de zorg aan leerlingen in Nijmegen. Het totale aanbod aan zorgvoorzieningen mist transparantie en samenhang. Daarom hebben de schoolbesturen voor primair onderwijs in Nijmegen het initiatief genomen voor het project Regie van de zorg. Door betere regie, meer samenhang en betere benutting van de bestaande voorzieningen kan de zorg in Nijmegen aanmerkelijk verbeterd worden.
Lees verder >>

Adviseurs in leren & ontwikkeling
Zoek
Nieuwe Aamsestraat 84a
Postbus 198, 6660 AD Elst
T (0481) 43 93 00
F (0481) 37 49 11
post@marant.nl