Anne Reijrink. - Frappant 36 oktober 2008
Op veel scholen is er in de afgelopen jaren in kleutergroepen ervaring opgedaan met activiteiten in de kleine kring. Voor het werken in een kleine kring is het belangrijk dat de rest van de kleuters goed zelfstandig werkt. In de praktijk zien we dat steeds meer scholen het kiesbord inzetten om het zelfstandig werken beter te laten verlopen. Hieronder volgt een doorkijkje van het proces op een school die begeleiding van ons vroeg.
De bedoelingen van het kiesbord
Met een kiesbord worden kinderen op bepaalde tijdstippen in het onderwijs uitgenodigd om zelf hun activiteiten te kiezen en dit zichtbaar te maken op het kiesbord. Leerkrachten willen zo tegemoet komen aan de behoefte van kinderen aan autonomie. Kleuters kunnen zelf kiezen wat ze willen doen en zijn bij een zelfgekozen taak vaak meer gemotiveerd. Hierdoor neemt de rust in de groep toe. Dit is een belangrijk voordeel voor de leerkracht die, bijvoorbeeld tijdens een kleine kring, even niet beschikbaar is voor vragen of reacties van kinderen. Op het kiesbord kan de leerkracht zichtbaar maken welke kinderen een verplichte opdracht moeten doen of met wie ze in de kleine kring gaat werken. Een verplichte opdracht kunnen leerkrachten kinderen ook zelf laten inplannen. Het kiesbord wordt zo tegelijkertijd een planbord. Voor kinderen is het prettig dat er met een kies-/planbord een duidelijke structuur is waarbinnen zij kunnen spelen en werken.
Start van het proces op een school
In het traject dat we met een school doorlopen hebben, zijn leerkrachten gestart met de bedoelingen die zij hebben met het kies-/ planbord. Voor de Peppels/Canadas, een Jenaplanschool in Boxmeer, is het gebruik van het kiesbord in eerste instantie vooral een manier om de vaste groepjesstructuur te doorbreken. De hele week is zichtbaar op het bord, zodat het bord ook mogelijkheden biedt om te plannen. Achter de activiteit van hun keuze kunnen kinderen hun naamkaartje ophangen. Bij het eerste gebruik van het bord wordt zichtbaar dat de betrokkenheid van kinderen toeneemt en daarmee ook de rust in de groep. Leerkrachten hebben al heel snel hun eerste succeservaringen. Het lukt ze steeds beter om met een klein groepje kinderen aan de slag te gaan of om de tijd te nemen om te observeren.
Afstemmen tot een eigen werkwijze
Op deze school werken leerkrachten met Schatkist en volgt men kinderen met het observatie-/registratiemodel KIJK! Bij elk eigen thema of Schatkist-anker wordt bepaald wat de keuzeopdrachten zullen zijn. De leerkrachten proberen daarbij een zo betekenisvol mogelijk aanbod te creëren. Activiteiten als de huishoek, de bouwhoek en het kiezen uit de materialenkast, zijn vaste onderdelen op het kiesbord. Daarnaast zijn Schatkistactiviteiten opgenomen. De school start binnen het thema met een verplichte opdracht voor de hele groep. Deze opdracht wordt uitgevoerd in de kleine kring. De namen van de groepjes kinderen, die zijn ingedeeld voor een kleine kringactiviteit, staan op het bord. Tijdens het traject constateren de leerkrachten dat de verplichte opdracht niet voor alle kinderen geschikt is. Het sluit niet altijd aan bij de verschillende niveaus van kinderen. Op deze manier ontstaat tijdens dit begeleidingstraject het gesprek over het doel van een groepsopdracht.
Van signaleren naar aanbod
Leerkrachten denken met elkaar na over verplichte opdrachten voor groepjes kinderen.
De informatie om goede keuzes te maken verzamelt men vanuit het observatie-registratiesysteem KIJK! Zo blijkt bijvoorbeeld dat bij twee kinderen het tussendoel ‘verhaalbegrip’ nog onvoldoende ontwikkeld is. De leerkracht hangt het kaartje van deze kinderen bij het kaartje kleine kring omdat ze zich heeft voorgenomen om hen te begeleiden bij de verteltafel. Een ander groepje kinderen heeft moeite met ruimtelijke oriëntatie. Hun namen hangen alvast bij de bouwhoek. Op de vierde plek bij de bouwhoek hangt een blanco kaartje omdat de leerkracht vindt dat er vandaag niet meer dan deze drie kinderen in mogen spelen.
Van kiesbord naar planbord
Al werkend is het kiesbord bij deze school langzamerhand uitgegroeid tot een planbord.
De beschreven manier van werken is een proces. We merken dat het leerkrachten lukt om steeds meer verbindingen te leggen tussen wat ze signaleren en wat dit betekent voor het aanbod. Het kies-/planbord vormt hierbij een middel waarbij de bedoelingen voor zowel de kinderen als de leerkracht zichtbaar worden.
Heeft u vragen of wilt u meer informatie over dit onderwerp? Dan kunt u terecht bij:
- Anne Reijrink (06 330 578 77);
- Margareth van Kleef (06 330 370 79);
- Joke van Winden (06 493 290 30).
| Meer weten? |
Wilt u meer informatie of een afspraak maken?
Neem dan contact op met uw contactpersoon of met een van de regiomanagers
| |
