Veranderen is volhouden

Renske Valk. - Frappant 34 maart 2008

De locatie aan de Teisterbantlaan van het RSG Lingecollege in Tiel verzorgt onderwijs op VMBO niveau. De school heeft er uitdrukkelijk voor gekozen om versnippering van inhoud tegen te gaan, werk te maken van samenhang en de ontwikkeling van vaardigheden. De leerlingen in de onderbouw krijgen onderwijs in tien leergebieden en er wordt veel gewerkt aan projecten. Zo’n zes jaar geleden zijn deze ontwikkelingen ingezet en ik ben benieuwd hoe het ervoor staat. Beginnen met veranderen is een ding, de dynamiek levend houden is een tweede.

Samen met de afdelingsleiders van de onderbouw, Gusta Boland en Hetty Goemans-Wallis, loop ik door een vleugel van het gebouw, op zoek naar een ruimte waar we rustig kunnen praten. Dit deel zal binnenkort indrukwekkend verbouwd worden. “Komen hier nou de talen of Kunst & Cultuur?”

Zaken raken ingebed
En hoe staat het ervoor met de onderwijsinhoudelijke verbouwing? Gusta en Hetty zijn onverminderd enthousiast. “Zaken raken ingebed. Dat kun je merken in de onderlinge gesprekken, dat kun je terugzien in de lokalen. Niet alleen de tafels staan anders. Een rustige werksfeer is vanzelfsprekend geworden, projectweken zijn omarmd, de grote lijn van onze onderwijsvernieuwing vormt tegenwoordig een duidelijke kapstok. Wat wij erg belangrijk vinden is dat we de leergebieden tot bloei zien komen. Docenten krijgen steeds meer vat op de inhoud en weten die te verrijken; het wordt steeds meer iets van hen. Ook de inbreng van leerlingen kan rekenen op een luisterend oor. Natuurlijk moet het meerwaarde hebben, maar de leerlingen weten dat docenten er voor openstaan. Zo hebben we tegenwoordig een levendige Engelse correspondentie met een school in Polen. Daarnaast komen klassenmanagement en het pedagogisch klimaat komen steeds sterker op het netvlies.”

Keuzevak
“In de brugklas zijn we dit jaar gestart met het keuzevak. De leerlingen kunnen kiezen uit acht verschillende onderwerpen zoals een website bouwen, beeldhouwen met hout, voetballen, een cursus schilderen. Na 10 weken wordt er een nieuw onderwerp gekozen. Zowel leerlingen als hun docenten kijken uit naar deze lessen. De groepen bestaan uit leerlingen die afkomstig zijn uit alle brugklassen, dus dat heeft een erg prettige bijkomstigheid; er blijken in de andere klassen ook erg veel aardige leerlingen te zitten! Voor volgend jaar zijn er al veel nieuwe ideeën. Het zou mooi zijn om dan te gaan werken met blokuren. We bekijken of dit gaat lukken.”

De school ziet zich voor de taak gesteld om de diversiteit aan leerlingen, afkomstig van zo’n 40 verschillende basisscholen, toe te leiden naar een beroepsgerichte leeromgeving in de bovenbouw, waarin samenwerken en verantwoordelijkheid nemen centraal staan. Een bewust gekozen werkplekkenstructuur, die de leerling kansrijk maakt bij de doorstroom naar een ROC en in zijn of haar participatie aan de samenleving. En over die maatschappij gesproken, ook in dat opzicht pakt de school haar verantwoordelijkheid, door binnen de muren van de school al een groot beroep te doen op normen en waarden en op respect voor elkaar. Interactie en respectvol met elkaar omgaan zijn blijvende aandachtspunten geworden.

Keuzes maken en spiegelen
 “Natuurlijk valt het niet altijd mee om de verschillende ontwikkelingen gestalte te geven. Ook hier vindt het nodige duw- en trekwerk plaats. Soms kiezen we ervoor om vooral niet te lang te overleggen, niet teveel tijd te stoppen in eindeloze plannenmakerij, maar gewoon Plein M in te voeren (Red: methode voor mens & maatschappij waarin geďntegreerd aardrijkskunde, economie en geschiedenis wordt aangeboden). Eventuele knelpunten kun je oplossen door goed naar mensen te luisteren en hulp en ondersteuning te bieden. Wat we hier veel doen is de grote lijn terughalen, de keuzes maken die erbij horen en spiegelen: ‘Deze keuze hebben we gemaakt, dat zijn de consequenties en daar gaan we nu niet voor weglopen.’ Maar laten we vooral constateren dat we een goede groep docenten in huis hebben, die bepaald niet star te noemen zijn. Wat daarbij een rol speelt is dat veel docenten al meerdere vakken gaven, en dus niet sinds jaar en dag vergroeid zijn met hun eigen en enige vak… Ook in het benoemingsbeleid wordt daar expliciet een punt van gemaakt; je moet je eigen vak kunnen overstijgen.”

Ambiteus op weg
Gusta en Hetty zijn het met elkaar eens. “Het werkplezier is toegenomen, nu de opbrengst van al die investering zichtbaarder wordt. Het is nu echt een kwestie van rustig doorontwikkelen. Het lijkt soms wat fragmentarisch en incoherent, maar uiteindelijk ligt er dat ene plan onder. De ambitie om een plek te worden waar kinderen ’s ochtend binnen komen, zich welkom en geborgen voelen, aan de slag gaan met hun eigen taken en hun eigen portfolio, in ononderbroken leerlijnen. Een plek waar leren plaatsvindt op basis van willen. Misschien komen we daar nooit helemaal, maar hoe dichterbij hoe beter…” Geen zorgen, niets meer te wensen? “Nou ja, wat onze aandacht op dit moment heeft is het waarborgen van de kwaliteit van de inhoud. Want eerst zoveel aandacht besteden aan vormverandering, heeft altijd het risico in zich dat je de focus op de inhoud verliest. Daarom willen we te allen tijde inhoud blijven beoordelen, en zoeken we daar passende manieren voor.”

Ik bedenk me dat het voor andere scholen best leerzaam is om eens een bezoekje te brengen aan de Teisterbantlaan, maar als ik dat inbreng, roepen beide afdelingsleiders unaniem: “Na de verbouwing!!” 

Wilt u meer informatie of een afspraak maken?
Neem dan contact op met:
Renske Valk
Adviseurs in leren & ontwikkeling
Zoek
Nieuwe Aamsestraat 84a
Postbus 198, 6660 AD Elst
T (0481) 43 93 00
F (0481) 37 49 11
post@marant.nl