Joost van Berkel. - Frappant 33 januari 2008
Afstemmen. Afstemmen op de leerling, afstemmen van zorg, afstemmen onderling met betrekking tot elkaars handelen… Afstemmen is actueel, noodzakelijk en soms verdraaid lastig. Samenwerkingsverband de Liemers heeft al enige tijd geleden zich verbonden aan het Project Afstemming, een project dat uitgaat van een integrale benadering van de leerlingenzorg, gebaseerd op de principes van handelingsgericht werken, handelingsgericht begeleiden, handelingsgerichte diagnostiek, handelingsgericht leidinggeven en de uitgangspunten van consultatieve leerlingbegeleiding.
Centraal in het concept staat het bieden van “ondersteuning en begeleiding, gericht op kinderen en hun begeleiders/opvoeders, met als doel het komen tot een optimale ontwikkeling binnen de grenzen van ieders mogelijkheden”. Je zou het ook nog anders kunnen zeggen: “Déze leerkracht met dít kind met déze ouders in déze groep kinderen op déze school. Hoe stem ik zo optimaal mogelijk af op de ander, waardoor die ander optimaal ontwikkelt, binnen de grenzen van zijn mogelijkheden?". Aan Diane Max, voorzitter van het IB-cluster De Rijnwaarden, vragen we, hoe zij bekend is geraakt met het project Afstemming. Ze deelt met ons een aantal ervaringen tot nu toe: “De school ‘t Scathe is bij het Project Afstemming betrokken geraakt door de inspanningen vanuit het Samenwerkingsverband. Tijdens een workshop op de WSNS-dagen in Lunteren twee jaar geleden was er een presentatie over Project Afstemming. Verschillende mensen van het Samenwerkingsverband zijn hier bij aanwezig geweest en die waren meteen heel enthousiast. Bij Project Afstemming gaat het er op de eerste plaats om, op een andere manier naar het kind te kijken. Je kijkt wat het kind allemaal wél kan in plaats van wat allemaal niet. Vervolgens ga je na, hoe het onderwijs zo vorm kan krijgen dat de leerling de leerstof opneemt. Afstemmen op het kind dus. En in dit proces, je onderwijs en in je zorg aan het kind, ben je niet alleen. Dat doe je samen. Afstemmen op elkaar, dus. En dat proces, afstemmen op het kind en werken aan een gedeelde visie, dezelfde taal gaan spreken en elkaar weten te vinden, dat is het Project Afstemming.”
Wat brengt nu precies het Project Afstemming in een organisatie?
Het traject beslaat meestal twee jaar. Centraal staat een opleidingstraject voor IB-ers, dat wordt verzorgd door gecertificeerde opleiders, om zorg en afstemming van de zorg professioneel vorm te geven. Maar de focus beperkt zich niet tot de IB-er; alle actoren op het speelveld worden meegenomen. Er is een tweedaagse voor directeuren over o.a. implementeren van veranderingen. Er zijn bijeenkomsten voor hulpverleners om de school heen, om af te stemmen en dezelfde taal te gaan spreken. In het tweede jaar vindt meestal de vertaalslag naar het team plaats, waarbij aan thema’s als werken met handelingsplannen, gesprekken met leerlingen en gesprekken met ouders gewerkt wordt. Leerkrachten krijgen training om te gaan werken vanuit een ontwikkelingsgerichte gedachte en om met leerlingen in gesprek te gaan. Diana Max over haar eigen leerervaringen: “Veel. Ik heb een aantal vaardigheden geleerd, die je vervolgens zelf verder moet ontwikkelen. Er wordt veel gereflecteerd op je eigen gedrag. Het is erg zinvol, dat je dit leerproces samen met andere intern begeleiders aangaat. Op het clusteroverleg van intern begeleiders staat het Project Afstemming als vast punt op de agenda. Een rol nemen in veranderingen in de zorg op een school, als IB-er ook een stuwende kracht kunnen zijn. Wat ook leerzaam was, is de manier waarop de leerkracht weer als onmisbare factor van het leerproces naar voren komt, namelijk het kijken vanuit de onderwijsbehoeften van het kind en het in beeld houden wat het kind al kan. Ook het praten met het kind zelf hierover is een belangrijk aspect, wat tot nu toe nogal eens werd vergeten. Soms heeft het kind zelf helemaal geen benul van wat er speelt, terwijl iedereen om hem heen het er maar druk mee heeft". Hoe ziet het vervolg eruit? “Een belangrijk onderdeel, de vertaalslag naar het team, moet nu in het laatste jaar plaatsvinden. Je moet echter oppassen dat je niet te hard van stapel loopt vanuit enthousiasme, want het team moet de gelegenheid hebben om mee te komen in deze ontwikkeling. Het vergt een mentaliteitsverandering om anders naar het kind te kijken. Dat moet je heel goed en gestructureerd introduceren. Men gaat van ‘kindgerichte problematiek’ meer naar ‘veranderingen bij de leerkracht’. Dat is een aardige slag die gemaakt moet worden.
Onze school begint dit jaar aan het maken van groepsplannen. Dit is maar een klein onderdeeltje van het Project Afstemming. Voor de intern begeleider is het best lastig om te kiezen, omdat je enthousiast bent over het geheel en je wilt het liefst veel sneller.”
Marant heeft een aantal adviseurs in huis die het Project Afstemming bij samenwerkingsverbanden of andere netwerken van scholen kunnen introduceren en begeleiden. Voor meer informatie over het Project Afstemming kunt u bij Marant terecht bij Henk Denters (06 33037081), Hans Pranger (06 330 578 85) en Joost van Berkel (06 330 370 65).
| Meer weten? |
Wilt u meer informatie of een afspraak maken? Neem dan contact op met uw contactpersoon of met een van de regiomanagers
| |
