De Regionale Onderbouwdag 2009: Zet eens een ándere bril op!

Ontwikkeling zien vanuit de 8 intelligenties

"Zet eens een andere bril op!"

Die andere bril is de bril van de meervoudige intelligentie. Dat betekent dat we niet in de eerste plaats kijken hoe knap onze leerlingen zijn, maar we willen vooral onderzoeken hoe onze leerlingen knap zijn. Een woordenspel dat verwijst naar de vele ontwikkelingsmogelijkheden van mensen. Zoveel mogelijkheden bieden kansen om jonge kinderen een stevige basis te geven voor hun verdere ontwikkeling.
Die andere bril is ook de bril van de toekomst. Een toekomst waarvoor we onze kinderen proberen toe te rusten. Dat voelt vaak onwennig. Het is veel eenvoudiger om terug te kijken, terug naar hoe het was. Terug te verlangen naar een tijd die voorbij is. Daar helpen we kinderen niet mee. Met het oog op de toekomst hebben we een bril nodig die ons duurzaamheid doet herkennen. Die helpt de dingen te doen die er voor kinderen echt toe doen.
Op 1 april willen we je die andere brillen eens laten uitproberen. We laten ons inspireren door Marcel van Herpen, die ons door een andere bril naar de toekomst laat kijken. We laten ons ook inspireren door de mogelijkheden die al die intelligenties bieden om kinderen tot hun recht te laten komen.

Let op!
Dit jaar hebben we het programma in tweeën gedeeld: het ene dagdeel kun je terecht op een plein, waar je via een circuit zowel voor jezelf als met het oog op je leerlingen kunt kennismaken met de mogelijkheden die elke intelligentie biedt. Het andere dagdeel heb je de keuze uit zeven workshops, waarin verschillende toepassingen en praktische mogelijkheden van het werken vanuit meervoudige intelligentie en/of gericht op duurzaamheid worden aangeboden. Op het plein vind je ook de materialen die de Basisvoorziening in dit kader biedt.

Schrijf je op tijd in, zodat we je niet hoeven teleur te stellen!
Graag tot ziens op 1 april 2009!

Programma

09.30 uur Ontvangst en registratie

10.00 uur Opening door Fernanda de Hoop, adviseur en projectleider Marant

10.10 uur Centrale inleiding door Marcel van Herpen
Marcel van Herpen is projectleider van het expertisecentrum Ervaringsgericht Onderwijs. Daarnaast is hij projectleider van het expertisecentrum voor Duurzaam Opvoeden en Ontwikkelen en is hij auteur van het recent verschenen, gelijknamige boek.

11.30 uur  Workshops en plein met circuit

13.00 uur  Lunch
  
14.00 uur En nu allemaal! (Centrale activiteit)

15.00 uur Workshops en plein met circuit

16.30 uur Afsluiting met aansluitend gelegenheid voor een drankje

Inleiding

Inleiding door Marcel van Herpen
Onderwijs voor de toekomst
Over wat er anders moet om onze kinderen op hun toekomst voor te bereiden

De duurzaamheid van de aarde staat onder druk. Opvoeden en ontwikkelen staan evenzeer onder druk. Dat we samen niet goed in staat zijn om hoopvolle perspectieven te creëren wordt zichtbaar in de definitie van onderwijs (Van Dale): het systematisch overbrengen van kennis en vaardigheden door bevoegde leraren. Overbrengen is ‘verplaatsen’ en wekt de indruk dat de leerkracht zijn kennis verplaatst in de leerling, als het bijvullen van een fles. Zo werkt het niet. Als we begeleiding van kinderen in dienst stellen van een opvoeding die de duurzaamheid op deze wereld bevordert, dan is er wat anders nodig dan ‘overbrengen’. Zware kost, of een werkelijkheid die heel dichtbij ons staat, die ons in ons ‘onderwijshart’ raakt? Marcel van Herpen zal ons op zijn onnavolgbare wijze deze spiegel voorhouden.
Aan het einde van de dag krijg je van ons het boek ‘Duurzaam Opvoeden en Ontwikkelen’ van Marcel van Herpen cadeau!

Workshops

Workshop 1 Een mooi verhaal! Om mijn onderwijs duurzaam te maken zal het anders moeten, maar hoe? Uitvoering door Marcel van Herpen, projectleider Expertisecentrum voor Duurzaam Opvoeden en Ontwikkelen

Je bent geïntrigeerd door het thema van de inleiding van Marcel van Herpen, maar zit nog wel met wat vragen, zeker ook praktische… In deze workshop praat je met hem en met elkaar verder over die vertaling van ‘duurzaam’ en ‘kindgericht werken’ naar de praktijk. Hoe doe je dat met al die verschillende kinderen en al die verschillende activiteiten? Individueel onderwijs is niet haalbaar en niet wenselijk. Toch is differentiatie geboden. Aan het eind van deze workshop ben je nog meer geïnspireerd om zelf hiermee aan de slag te gaan en deze beelden te delen met je collega’s.

Workshop 2 Dat is knap! Meervoudige Intelligentie als leidraad voor ons onderwijs Uitvoering door Hanneke Lokhoff, directeur Scholingscentrum voor Talenten KnapVilla BV en directeur van basisschool De Uilenspiegel in Boekel

Je wilt wel meer weten over wat die meervoudige intelligenties betekenen voor het onderwijs aan jonge kinderen op school. Tegelijk vraag je jezelf af, hoe je stap voor stap je collega’s mee krijgt om daarmee te gaan werken.
In deze workshop maak je nader kennis met mogelijkheden tot Talentontwikkeling met behulp van de meervoudige intelligenties van Howard Gardner, zoals Hanneke Lokhoff die in haar KnapVilla concreet heeft gemaakt (http://www.knapvilla.nl/). We oefenen met ‘anders denken’ met de gekleurde Denkhoeden van Edward de Bono. Doorbreek met elkaar de muren van wat je al door-en-door kent en dagelijks doet! Niet alleen door te praten, maar vooral door het te gaan doen.
Je vertrekt na afloop uit de workshop, geïnspireerd door de informatie over veranderingen in een school, bewust van je eigen rol daarbij en met concrete beelden van hoe onderwijs anders kan. 

Workshop 3 Meervoudig uitgedaagd! Meervoudige Intelligentie als leidraad voor ons onderwijs Uitvoering door Sylvia Vermeulen, Erika van Verseveld, Carla Baarsen en Wob Bijker, leerkrachten basisschool De Meander in Driel

Je bent geboeid of nieuwsgierig geworden door de opvatting van Howard Gardner dat het bij intelligentie niet zozeer gaat om de vraag hoe intelligent je bent, maar om de vraag hoe je intelligent bent. ‘Mooie theorie’, denk je misschien, ‘maar hoe geef je dat praktisch vorm in de klas?’
Op basisschool De Meander in Driel zijn we volop bezig deze ideeën over Meervoudige Intelligentie gestalte te geven in ons 
onderwijs. In deze workshop laten we je zien en ervaren hoe wij met didactische structuren (werkvormen) in alle klassen ruimte en vorm bieden aan de meervoudige intelligentie van onze leerlingen. Na afloop heb je beelden hoe je op school meer recht kunt doen aan de talenten van kinderen en aan hun verschillen. Waarschijnlijk ben je zelfs verlangend naar meer…

Workshop 4  Hoe knap mag je zijn? Meervoudige intelligenties als bron voor verrijking Uitvoering door Dolf Janson, senior adviseur Marant

Naast de vraag ‘Waarin ben je knap?’ is voor sommige kinderen toch ook de vraag ‘Hoe knap ben jij?’ van belang. Jonge kinderen met een grote ontwikkelingsvoorsprong vragen een breed maar wel leerzaam aanbod. Dat is geen extraatje, maar gewoon de reden waarom zij naar school komen.
We weten uit onderzoek dat de basis voor onderpresteren al jong wordt gelegd. Werken vanuit meervoudige intelligenties biedt ingangen om een rijk en uitdagend aanbod te creëren voor jonge kinderen die de potentie lijken te hebben om (hoog)begaafd te worden. In deze workshop verkennen we wat zo’n ontwikkelingsvoorsprong betekent voor het kind zelf en voor het wenselijke aanbod van de school. Met name gaan we in op concrete mogelijkheden om vanuit de verschillende intelligenties uitdagende leerervaringen te creëren.

Workshop 5 MI als zorg Meervoudige Intelligentie biedt meer mogelijkheden bij zorg voor kleuters Uitvoering door Ineke Hanemaaijer, adviseur Marant en trainer MI/SCL

Je weet dat mensen en dus ook (jonge) kinderen verschillen, ook in hun sterke en zwakke punten. Dat vanzelfsprekende gegeven staat centraal in deze workshop. Met de bril van MI op zijn die geobserveerde verschillen te herleiden tot de 8 à 9 intelligentiegebieden. Wat betekent die manier van kijken voor de leerlingenzorg?
We gaan samen na wat het betekent als je de sterke kanten van een kind kunt benoemen als sterk ontwikkelde intelligenties. Wat 
betekent het voor kinderen die extra aandacht en zorg nodig hebben? Kan de afstemming tussen de sterke kanten van een kind en de aangeboden leerstof leiden tot succeservaringen en meer zelfvertrouwen? Kun je met behulp van verschillende strategieën dan ook werken aan het versterken van de minder ontwikkelde intelligenties?
Hoe dat er praktisch uit kan zien, zul je in deze workshop ervaren…

Workshop 6 Knapper dan knap Meervoudige intelligentie benutten in de dagelijkse routines Uitvoering door Marlie Vromen, senior adviseur Marant en trainer MI/SCL

Je wilt meer weten over hoe je meervoudige intelligentie in de dagelijkse activiteiten kunt toepassen. Tegelijk wil je op dit moment geen ingrijpende veranderingen jouw school binnenhalen. Daarom laten we je in deze workshop zien en ervaren dat het ook simpel kan. Je kunt ook meervoudige intelligentie stimuleren binnen de dagelijkse routines, zoals het namen lezen, de vertelkring, en andere activiteiten
in de grote of kleine kring.
Aan de hand van het programma van een doorsnee-dag in een kleutergroep geven we je een idee hoe dit er in de praktijk kan uitzien.
We laten je zien en ervaren hoe je didactische structuren en handig klassenmanagement hierbij kunt inpassen in het dagritme. 
Na afloop heb je aan den lijve ervaren wat didactische structuren zijn en hoe hierdoor meervoudige intelligentie gestimuleerd wordt. Je hebt enkele structuren en klassenmanagementaspecten geleerd en kunt die de volgende dag al toepassen in je eigen situatie. 
Daarmee zullen de kinderen ervaren dat ze allemaal knap zijn, maar wel ieder op een eigen manier!

Workshop 7 Wat houdt jou bezig? Doordringen en thuis raken in de belevingswereld van jonge kinderen Uitvoering door Miriam Verhoeven, leerkracht basisschool De Uilenspiegel in Boekel

Heb je dat ook wel eens, dat je zou willen weten wat de leerlingen nu echt bezig houdt? Wat denkt hij nu? Wat voelt zij hierbij? Het 
bewust worden van en uiting geven aan die binnenwereld behoort tot de intrapersoonlijke intelligentie (zelfknap), terwijl het afstemmen op anderen daarbij een uiting is van de interpersoonlijke intelligentie (samenknap).
In deze workshop gebruiken we de ervaringsgerichte dialoog en verschillende materialen om gevoelens bespreekbaar te maken. 
We gaan na hoe je samen met het kind al die ervaringen en gevoelens daarbij een plek kunt leren geven. Materialen als De doos van gevoelens, en (voor wat oudere kinderen) Het huis vol gevoelens worden verkend op hun mogelijkheden. Vanuit eigen ervaringen, vergelijken we goede voorbeelden uit de nieuwe dagelijkse praktijk in de groep en maak je kennis met 
vormen om met kinderen aan de slag te gaan op sociaal en emotioneel gebied. Foto’s en videobeelden illustreren hoe dat kan. Na afloop is dat wat ongrijpbare gebied van ‘zelfknap’ een stukje toegankelijker geworden en heb je concrete ideeën hoe je dat kunt aanpakken.

Inschrijving

Inschrijven voor deze Regionale Onderbouwdag gebeurt door het invullen en opsturen van het bijgaande inschrijfformulier óf via inschrijving op onze website. Het programma van deze Regionale Onderbouwdag zal dit jaar iets anders verlopen dan je misschien gewend bent. Naast de inleiding van Marcel van Herpen bieden wij je in de vorm van een circuit de mogelijkheid om te ervaren wat het betekent om met kinderen in te zoomen op één van die 8 à 9 intelligentiegebieden. Naast het circuit kun je op deze dag deelnemen aan één workshop.

Wij verzoeken je op het inschrijfformulier in ieder geval wel drie workshopkeuzes aan te geven, in geval jouw keuze volgeboekt mocht zijn. Als meerdere teamleden van je school aan deze dag willen deelnemen, verzoeken wij je het formulier te kopiëren en voor ieder een ingevuld formulier in te zenden. Voor het inschrijven via onze website geldt ook dat elke persoon zich apart moet inschrijven. Omdat er elk jaar meer aanmeldingen zijn dan beschikbare plaatsen raden wij je aan zo snel mogelijk te reageren omdat de indeling van de workshops in volgorde van ontvangst gebeurt.

De uiterste inschrijfdatum is 11 maart 2009!
Half maart ontvang je een bevestiging met de indeling voor de workshop en een route-
beschrijving. Het inschrijfformulier kun je retourneren aan:

Marant
T.a.v. Marjo Brits
Postbus 198
6660 AD Elst
(Fax: 0481 37 49 11)

Informatie

Voor meer informatie over de organisatie van deze Regionale Onderbouwdag kun je contact opnemen met Marjo Brits, medewerker Marketing en Communicatie (telefoon 0481 43 93 00, activiteiten@marant.nl). Voor meer informatie over de inhoud van deze dag kun je contact opnemen met Fernanda de Hoop, adviseur en projectleider ROD. (telefoon 06 330 372 66, f.dehoop@marant.nl).

Voorbereiden?

Je kunt je alvast inlezen en je verdiepen op de thema's ervaringsgericht onderwijs en meervoudige intelligentie via de Onderwijsdatabank catalogus van onze Basisvoorziening.

• Ervaringsgericht onderwijs
• Meervoudige intelligentie

sector	VVE PO
doelgroep	Leraren onderbouw en VVE
plaats	in overleg
tijd	in overleg
data	in overleg
Informatie?	activiteiten@marant.nl